Toepassingen

Een project overnemen van een geschorste kwaliteitsborger: vijf vragen aan het dossier

Geert Haisma

Drie kwaliteitsborgers zijn geschorst en collega's nemen hun projecten over. Wie tekent op andermans borging, moet vijf vragen aan het dossier kunnen beantwoorden, met de artikelen uit Bkl en Bbl erbij.

Kwaliteitsborger met tablet in een woning in aanbouw, nieuwbouwwijk op de achtergrond

Sinds eind augustus 2026 staan drie kwaliteitsborgers als geschorst in het register van de Toelatingsorganisatie Kwaliteitsborging Bouw (TloKB). Zonder geldige kwaliteitsborging mag er niet worden doorgebouwd, en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten schatte begin september dat het om mogelijk 1.300 projecten ging. De branchevereniging van kwaliteitsborgers vroeg haar leden om opdrachtgevers en aannemers te helpen en projecten over te nemen.

Wie zo'n project overneemt, tekent straks een verklaring op werk dat een ander bureau heeft geborgd. Dat is geen formaliteit: de verklaring bij gereedmelding is een persoonlijk oordeel dat het bouwwerk naar gerechtvaardigd vertrouwen aan het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) voldoet. Een overgenomen dossier moet dat oordeel kunnen dragen. Hieronder de vijf vragen die het dossier daarvoor moet beantwoorden.

1. Op welk borgingsplan en welke risicobeoordeling is de borging gebaseerd?

Het borgingsplan is de ruggengraat van de kwaliteitsborging. Het moet zijn gebaseerd op een beoordeling van de bouwtechnische risico's en vastleggen op welke momenten het wordt geactualiseerd (art. 3.80 Besluit kwaliteit leefomgeving, Bkl). Bij een overname wilt u dus niet alleen het plan zien, maar ook de risicobeoordeling eronder en de momenten waarop beide zijn bijgesteld: bij een gewijzigd ontwerp, een andere aannemer of een afwijking op de bouwplaats. Een plan zonder actualiseringsspoor vertelt u niet wat er sinds de start is veranderd.

2. Welke afwijkingen zijn geconstateerd, aan wie zijn ze gemeld en wat is ermee gedaan?

De kwaliteitsborger moet geconstateerde afwijkingen onverwijld melden aan de opdrachtgever en de betrokken bouwpartijen, en aan het bevoegd gezag als de afwijking het afgeven van de verklaring in de weg staat (art. 3.86 lid 1 Bkl). In een overgenomen dossier zoekt u dus naar drie dingen per afwijking: de constatering, de melding en de afhandeling. Ontbreekt een van de drie, dan neemt u een open punt over waarvan u de geschiedenis niet kent.

3. Welke stukken ontbreken?

Werktekeningen, constructieberekeningen, het brandveiligheidsrapport, kwaliteitsverklaringen en certificaten van toegepaste producten: de aanwezigheid van die stukken zegt nog niets over de inhoud, maar hun afwezigheid zegt wel iets over het dossier. Maak bij de overname eerst een compleetheidslijst en houd die apart van de technische beoordeling. "Aanwezig" en "beoordeeld" zijn twee verschillende vinkjes, en het is verstandig om in uw eigen verslag expliciet te maken welke van de twee u heeft gezet.

4. Welke versie van het Bbl geldt?

De bouwmelding moet ten minste vier weken vóór de start van de bouwwerkzaamheden worden gedaan (art. 2.18 Bbl), en het recht dat op dat moment gold blijft de maatstaf. Start de bouw niet binnen een jaar na de melding, dan is een nieuwe melding nodig en geldt het dan actuele recht (art. 2.18 lid 2 Bbl). Het Bbl wijzigt meerdere keren per jaar. Bij een overname is de datum van de bouwmelding dus een van de eerste dingen die u vastlegt, want die bepaalt aan welke tekst u toetst.

5. Is het bewijs per controle terug te vinden, met datum en logboek?

Foto's, meetrapporten en controleverslagen horen herleidbaar te zijn tot een controlemoment, een locatie in het bouwwerk en een eis uit het borgingsplan. Bewijs dat alleen als losse bestanden in een map staat, is bij een overname lastig te gebruiken: u weet niet wat is beoordeeld en wat alleen is verzameld. Vraag daarom om het bewijs zoals het in het instrument is vastgelegd, met datum en logboek, en niet om een export uit een eigen systeem.

Waarom dit nu speelt

Het stelsel van kwaliteitsborging toetst op onafhankelijkheid en op aantoonbaarheid, niet op snelheid of prijs. Een kwaliteitsborger die een project overneemt, neemt ook de bewijslast over dat de borging tot dan toe op orde was. Die vijf vragen zijn geen extra bureaucratie, maar de kortste weg naar een verklaring die u met een gerust hart tekent.

Hoe VERA hierbij helpt

VERA, de AI-collega van PrudAI voor bouwregelgeving, kent de rol van kwaliteitsborger. U geeft VERA een aangeleverd dossier; VERA benoemt per bevinding de grondslag in het Bbl met artikel, markeert welke stukken ontbreken en zegt erbij wat het niet heeft nagerekend. VERA rekent met de peildatum van de bouwmelding en haalt de artikelteksten live op bij wetten.overheid.nl. Het oordeel en de verklaring blijven van de kwaliteitsborger; VERA is geen toegelaten instrument en vervangt het instrument waarmee u werkt niet. Documenten staan in de omgeving van uw eigen organisatie, op servers van PrudAI in Europese datacenters. VERA is veertien dagen gratis te proberen, zonder creditcard.

Bronnen

Wilt u weten hoe VERA een overgenomen dossier voor u in kaart brengt? Bekijk VERA voor kwaliteitsborgers of neem contact met ons op.

AI toepassingenPrudAI

Geert Haisma

Algemeen Directeur

Geert Haisma is de medeoprichter en algemeen directeur van PrudAI, een AI-specialist die organisaties ondersteunt bij het veilig en op maat inzetten van generatieve AI voor verbeterde besluitvorming en procesautomatisering. Met een achtergrond in bestuurskunde en een jarenlange ervaring in het succesvoller maken van organisaties, is Haisma de drijvende kracht achter de strategische en inhoudelijke richting van PrudAI.