Overheid & open data
Sociaal en Cultureel Planbureau
Het Sociaal en Cultureel Planbureau onderzoekt en analyseert, in zijn eigen woorden, de kwaliteit van het (samen)leven in ons land en het beleid dat de overheid daarvoor maakt en uitvoert. Het kijkt daarbij naar drie dingen: de kwaliteit van leven van burgers, de sociale samenhang onder burgers en de relatie van burgers tot de overheid. Het SCP doet onafhankelijk onderzoek voor alle departementen maar valt formeel onder het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport; een begeleidingscommissie houdt volgens het instellingsbesluit toezicht op de wetenschappelijke kwaliteit en de maatschappelijke relevantie van het werk.
Naar de website van de bronWelke producten deze bron raadplegen
BEVER — Direct raadplegen
De bron wordt tijdens het werk rechtstreeks geraadpleegd.
Beschikbaarheid hangt af van de inrichting en toegangsrechten van uw organisatie.
Wat deze bron niet geeft
Het SCP levert geen norm en geen beleid: het onderzoekt, duidt en agendeert, gevraagd en ongevraagd. Een SCP-bevinding zegt iets over hoe een regeling uitpakt in de samenleving, niet over wat rechtens geldt of wat een bestuursorgaan moet doen. Het onderzoek is bovendien geaggregeerd — er zitten geen dossiers of persoonsgegevens in waarmee je een individuele zaak kunt onderbouwen.
Veelgestelde vragen
- Is het SCP onafhankelijk als het onder een ministerie valt?
- Het SCP beschrijft die combinatie zelf: het doet onafhankelijk onderzoek voor alle departementen, maar valt formeel onder het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. De waarborg zit in het instellingsbesluit, op grond waarvan een begeleidingscommissie toeziet op de wetenschappelijke kwaliteit en de maatschappelijke relevantie van het werk. Het planbureau geeft bovendien gevraagd én ongevraagd advies — dat laatste is de praktische vorm van die onafhankelijkheid.
- Welke thema’s dekt het SCP?
- De site licht zes onderzoeksthema’s uit: Stand van het land, Bestaanszekerheid, Migratie, Weerbaarheid, Klimaat en Zorg en ondersteuning. Dat geeft de reikwijdte goed weer: brede maatschappelijke vraagstukken waar beleid van meerdere departementen op aangrijpt, bekeken vanuit het perspectief van burgers. Naast rapporten publiceert het SCP nieuws en podcasts.
- Waarvoor is een SCP-rapport in een dossier bruikbaar?
- Als context, niet als grondslag. Het SCP signaleert waar beleid tekortschiet, waar ongelijkheid groeit en waar het vertrouwen in instituties afneemt — zulke bevindingen kunnen een betoog over evenredigheid, over de uitvoerbaarheid van een regeling of over de feitelijke gevolgen voor een groep onderbouwen. Ze vervangen nooit de wettekst, de beleidsregel of de uitspraak waaraan de zaak juridisch wordt getoetst.
- Waarin verschilt het SCP van de Algemene Rekenkamer?
- Ze onderzoeken hetzelfde beleid met een andere maatstaf. De Rekenkamer toetst of het Rijk het geld rechtmatig en doelmatig heeft besteed en is daarvoor een Hoog College van Staat met inzagebevoegdheden. Het SCP is een planbureau dat kijkt naar de maatschappelijke uitwerking: wat doet dit beleid met de kwaliteit van leven, met de samenhang tussen burgers en met hun verhouding tot de overheid. Een regeling kan rechtmatig zijn uitgevoerd en toch sociaal slecht uitpakken — dan heb je beide bronnen nodig.