Overheid & open data
Centraal Planbureau
Het Centraal Planbureau (CPB) is volgens zijn eigen omschrijving een onafhankelijk instituut dat onderzoek doet naar de Nederlandse economie en naar hoe het sociaaleconomisch beleid kan verbeteren. Het is een van de drie planbureaus die de Aanwijzingen voor de Planbureaus noemen, naast het Sociaal en Cultureel Planbureau en het Planbureau voor de Leefomgeving. Het CPB maakt de economische ramingen die volgens het CPB de officiële basis vormen voor de rijksbegroting. Daarnaast publiceert het economische analyses over thema's als overheidsfinanciën, arbeid, zorg en klimaat.
Naar de website van de bronWelke producten deze bron raadplegen
BEVER: Direct raadplegen
De bron wordt tijdens het werk rechtstreeks geraadpleegd.
Beschikbaarheid hangt af van de inrichting en toegangsrechten van uw organisatie.
Wat deze bron niet geeft
Een CPB-raming is een projectie, geen norm en geen besluit: hij rekent met het beleid en de gegevens die op het moment van ramen bekend zijn, en een volgende raming kan de cijfers van de vorige bijstellen. Noem dus altijd welke raming en welk jaar je aanhaalt. De ramingen gaan bovendien over Nederland als geheel; een landelijke uitkomst voor koopkracht of overheidssaldo zegt niet wat er in één gemeente gebeurt.
Veelgestelde vragen
- Welke ramingen maakt het CPB, en wanneer verschijnen ze?
- Het CPB maakt ieder jaar drie ramingen. In het voorjaar verschijnt het Centraal Economisch Plan (CEP), dat het CPB wettelijk verplicht is op te stellen. Ter voorbereiding op Prinsjesdag volgt de concept-Macro Economische Verkenning (cMEV), en op Prinsjesdag zelf de Macro Economische Verkenning (MEV). Aan het begin van elke verkiezingsperiode publiceert het CPB daarnaast een middellangetermijnverkenning van vier jaar, die bij elke volgende raming wordt bijgewerkt.
- Kan een minister bepalen wat het CPB concludeert?
- Nee. Volgens aanwijzing 4 van de Aanwijzingen voor de Planbureaus geeft een minister of staatssecretaris het planbureau geen aanwijzingen over de onderzoeksmethoden of over de inhoud van de rapportages. De Wet voorbereiding van de vaststelling van een Centraal Economisch Plan geeft het CPB bovendien een eigen adviesorgaan, de Centrale Plancommissie, die de directie adviseert over het werk. Elke drie tot vijf jaar beoordeelt een externe visitatiecommissie de wetenschappelijke kwaliteit.
- Waarvoor gebruikt BEVER het CPB?
- BEVER zoekt bij een vraag over economie of overheidsfinanciën live in de publicaties op cpb.nl en kan de gevonden publicatie zelf lezen, bij het CPB meestal inclusief het volledige rapport als pdf. Denk aan de economische context bij een begrotingsbehandeling, een koopkrachtontwikkeling of de doorrekening van een maatregel. Het antwoord verwijst met een bronvermelding naar de publicatie, zodat u de passage zelf kunt nalezen.
- Vind ik via BEVER ook doorrekeningen die een Kamerfractie vertrouwelijk liet maken?
- Nee. Planbureaus mogen eigen voorstellen of tegenbegrotingen van bijvoorbeeld Kamerfracties of sociale partners vertrouwelijk doorrekenen, en de aanvrager beslist of die uitkomst openbaar wordt. Zodra de aanvrager de analyse met anderen deelt, publiceert het planbureau het verzoek en de analyse. BEVER leest alleen wat het CPB openbaar op cpb.nl heeft gezet; een doorrekening die niet gepubliceerd is, kan BEVER dus ook niet vinden.