Overheid & open data
Informatiebeveiligingsdienst (IBD)
De Informatiebeveiligingsdienst is in 2013 opgericht door alle Nederlandse gemeenten en ondergebracht bij VNG Realisatie. Zij adviseert en ondersteunt gemeenten bij informatiebeveiliging en privacy, deelt kennis tussen gemeenten, leveranciers en andere overheden, en publiceert kennisproducten: handreikingen rond de Baseline Informatiebeveiliging Overheid en de opvolger BIO2, materiaal over AI en algoritmen zoals een toelichting voor DPIA's en een stappenplan voor AI-incidenten, een maandmonitor en bijeenkomsten voor de CISO- en privacyfunctie bij gemeenten.
Naar de website van de bronWelke producten deze bron raadplegen
BEVER — Direct raadplegen · Geselecteerde documenten
De bron wordt tijdens het werk rechtstreeks geraadpleegd. Een geselecteerde set documenten uit deze bron is doorzoekbaar opgenomen.
IRMA — Direct raadplegen
De bron wordt tijdens het werk rechtstreeks geraadpleegd.
Beschikbaarheid hangt af van de inrichting en toegangsrechten van uw organisatie.
Wat deze bron niet geeft
De IBD is geen juridische bron en sinds 15 augustus 2026 ook niet meer de wettelijke CSIRT voor gemeenten: die taken voert het Nationaal Cyber Security Centrum uit in opdracht van het ministerie van BZK. IBD-producten zijn hulpmiddelen zonder rechtskracht; de norm zelf staat in de baseline en in wet- en regelgeving, niet in de handreiking erover.
Veelgestelde vragen
- Is de IBD nog het CERT voor gemeenten?
- Niet meer in de wettelijke zin. Sinds 15 augustus 2026 voert het Nationaal Cyber Security Centrum, in opdracht van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, de wettelijke CSIRT-taken voor gemeenten uit. De IBD blijft na die datum wel het aanspreekpunt voor gemeenten op het gebied van informatiebeveiliging en privacy, met ondersteuning bij de invoering van BIO2 en met haar kennisproducten. Oudere documenten die de IBD als het gemeentelijke CERT aanduiden zijn op dat punt achterhaald.
- Voor wie zijn de producten van de IBD bedoeld?
- In de eerste plaats voor gemeenten en hun ICT-samenwerkingsverbanden: zij hebben de IBD in 2013 zelf opgericht. Andere organisaties, waaronder overige gemeentelijke samenwerkingsverbanden, kunnen gebruikmaken van de generieke producten. De doelgroepgerichte dienstverlening, zoals de begeleiding van nieuwe CISO's en privacyfunctionarissen, is op de gemeentelijke praktijk toegesneden.
- Kan ik een IBD-kennisproduct gebruiken als bewijs dat ik voldoe aan de BIO?
- Nee. De kennisproducten van de IBD helpen bij het interpreteren en invoeren van de baseline, maar zij zijn de baseline niet. Een auditor of toezichthouder toetst aan de norm en aan de wet, niet aan de handreiking. Gebruik het materiaal dus om keuzes te onderbouwen en het invoeringstraject te structureren, en verwijs voor de eis zelf naar de baseline en naar de toepasselijke regelgeving.
- Waarvoor is de IBD dan wel de aangewezen bron?
- Voor de vertaalslag van norm naar gemeentelijke praktijk. Denk aan producten over rollen en verantwoordelijkheden onder de Cyberbeveiligingswet voor gemeenten, aan invoeringsmateriaal voor BIO2, aan kennisproducten over AI en algoritmen, en aan de maandmonitor met actuele signalen. Het is daarmee een bruikbare bron voor de vraag hoe een verplichting bij gemeenten uitpakt, niet voor de vraag wat de verplichting precies is.
- Waarom staat er beveiligingsinformatie tussen juridische bronnen?
- Omdat informatiebeveiliging bij de overheid grotendeels een juridische verplichting is geworden: de baseline, de privacyregels en de cyberbeveiligingswetgeving lopen door elkaar heen bij vragen over verwerkersovereenkomsten, DPIA's, incidentmeldingen en aansprakelijkheid. De IBD levert de context en de gemeentelijke praktijk daarbij. Zij doet geen uitspraken over rechtsvragen en heeft geen toezichthoudende of handhavende rol.