Maak zichtbaar wat er verandert als uw aanname verandert.

Bepaal eerst welke vraag u met een scenario wilt beantwoorden. Wat verandert er in een meerjarenraming wanneer een bedrag anders uitvalt? Welke betekenis heeft een lager uitvoeringstempo voor de cijfers die u zelf heeft aangeleverd? Geef de uitgangstabel, periode en eenheden mee. Vraag BEVER om de gegevens in een werkblad te ordenen en onderscheid te maken tussen broncijfers en aannames. Zo weet u welke onderdelen vaststaan in het aangeleverde materiaal en welke onderdelen u voor de vergelijking bewust verandert.

Een bruikbaar scenario maakt duidelijk welk uitgangspunt is aangepast. Kies bijvoorbeeld een andere groei of een andere kostenontwikkeling en houd de overige aannames eerst gelijk. Vraag welke berekening is gebruikt en op welke jaren zij betrekking heeft. Een grafiek kan het verschil tussen de uitkomsten zichtbaar maken, terwijl het werkblad de bijbehorende waarden toont. Begin eenvoudig: wanneer meerdere aannames tegelijk veranderen, is minder duidelijk welke aanpassing het verschil veroorzaakt. U kunt daarna gericht een tweede variant toevoegen en de vergelijking opnieuw bespreken.

Een berekening kan precies ogen, terwijl de invoer onzeker is. Laat daarom expliciet vermelden welke gegevens rechtstreeks uit een bron komen en welke percentages, bedragen of termijnen als veronderstelling zijn gekozen. Een ontbrekend gegeven hoort als ontbrekend zichtbaar te blijven totdat u een onderbouwd uitgangspunt vaststelt. Scenario's helpen raadsleden en financieel adviseurs om gevoeligheden in een voorstel te bespreken. Zij laten niet zien hoe groot de kans op iedere uitkomst is, tenzij daarvoor afzonderlijk een onderbouwde methode en geschikte gegevens zijn gebruikt.

Loop de invoer, eenheden, berekeningswijze en resultaten na. Controleer of een jaarlijks percentage op de juiste basis is toegepast en of bedragen over dezelfde periode gaan. Beleidsambtenaren kunnen het gecontroleerde scenario gebruiken om alternatieven toe te lichten; controllers kunnen nagaan welke veronderstelling de uitkomst het sterkst beïnvloedt. De grafiek ondersteunt die uitleg, maar vervangt uw inhoudelijke beoordeling niet. Verwijs in uw voorbereiding terug naar de oorspronkelijke begroting of gegevensbron, zodat de lezer kan onderscheiden wat feitelijke invoer is en wat uw scenario toevoegt.